VIP Vasoactief intestinaal peptide is een gastro-intestinaal peptidehormoon, opgebouwd uit 28 aminozuren. VIP wordt geproduceerd in het duodenum (twaalfvingerige darm) bij aanwezigheid van vetten.

1. Wat is VIP?

VIP is een neurotransmitter en hormoon dat vooral werkt in:

• Het spijsverteringsstelsel

• Het cardiovasculaire systeem

• Het centrale zenuwstelsel

2. Productie en Prikkel

• Waar? Voornamelijk in:

  • Het duodenum (twaalfvingerige darm)

  • Hersenen (hypothalamus)

  • Zenuwuiteinden in de darmwand

• Wanneer? Wordt afgegeven als reactie op:

  • Vetinname in de darm

  • Zenuwstimulatie (bijv. door het parasympathisch zenuwstelsel)

3. Functies van VIP

• In de darmen:

  • Stimuleert vocht- en elektrolytenafscheiding → belangrijk voor vertering

  • Ontspant gladde spieren (o.a. slokdarm- en darmspieren)

  • Remt maagzuurproductie

• In bloedvaten:

  • Verwijdt bloedvaten → verbetert doorbloeding

• In het immuunsysteem:

  • Reguleert ontstekingsreacties

4. Klinische Relevantie

• VIPoom: Een zeldzame tumor (meestal in de alvleesklier) die te veel VIP produceert, leidend tot:

  • Ernstige waterige diarree

  • Uitdroging en kaliumtekort

  • Opgeblazen gevoel

• Therapeutisch potentieel: Onderzoek naar VIP bij:

  • Ontstekingsziekten (bv. ziekte van Crohn)

  • Longaandoeningen (bv. pulmonale hypertensie)

5. Interessant Feit

VIP speelt ook een rol in:

• De biologische klok (circadiaan ritme)

• Sociale gedragsregulatie (dierstudies tonen verband met stressrespons)

“VIP is een veelzijdig peptide dat vetvertering ondersteunt, bloedvaten verwijdt en mogelijk zelfs ons gedrag beïnvloedt.”